Avrupa Birliği üye ülkelerinde hukukun üstünlüğü alanındaki reformların genel olarak ilerlemesine rağmen, bazı ülkelerde yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele ve kurumsal denge-denetim mekanizmalarında ciddi sorunlar devam ediyor. Yayınlanan bir rapora göre, özellikle Macaristan, Slovakya, Bulgaristan, Romanya ve Malta bu konularda eleştirilen ülkelerin başında yer alıyor.
Raporda, hukukun üstünlüğünün AB'nin ekonomik rekabet gücü, demokratik dayanıklılığı ve Tek Pazar'ın işleyişi için temel bir unsur olduğu vurgulandı. Geçen yıl üye ülkelere yönelik tavsiyelerin yüzde 47'sinin tamamen veya kısmen yerine getirildiği belirtilse de, reformların ülkeler arasında farklı hızlarda ilerlemesi ve yapısal sorunların sürmesi dikkat çekti. Özellikle yargı bağımsızlığı, yolsuzlukla mücadele, medya özgürlüğü ve kurumsal denge-denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
En fazla eleştiriyi alan ülke olan Macaristan'da, başsavcının seçilme yönteminin siyasi müdahale riski taşıdığına dikkat çekildi. Üst düzey yolsuzluk soruşturmaları ve mahkumiyetlerinde yeterli ilerleme sağlanamadığı belirtilen raporda, AB bütçesini korumaya yönelik Koşulluluk Mekanizması kapsamındaki tedbirlerin ve AB Anlaşması'nın 7'nci maddesi kapsamındaki sürecin yürürlükte kalmaya devam ettiği hatırlatıldı.
Slovakya'da ise geçen yıl yapılan ceza hukuku reformlarının yolsuzlukla mücadele açısından ciddi endişeler doğurduğu belirtildi. Yüksek düzey yolsuzluk soruşturmalarının belirgin şekilde azaldığı ve başsavcının geniş yetkilerinin korunduğu ifade edildi.
Bulgaristan'da Yargı Kurulunun yapısına ilişkin uzun süredir devam eden sorunların çözülemediği, hakimlerin geçici görevlendirilmesi uygulamasının yargı bağımsızlığını olumsuz etkileyebileceği ve üst düzey yolsuzluk davalarında yeterli sonuç alınamadığı kaydedildi.
Romanya'da hakimlerin disiplin süreçleri nedeniyle baskı hissetmeye devam ettiği belirtildi. Zaman aşımı kararları nedeniyle çok sayıda yolsuzluk dosyasının kapandığı da raporda yer aldı.
Malta'da başyargıcın atanmasına ilişkin reformların tamamlanmadığı, yolsuzlukla mücadele kurumlarının kapasitesinin sınırlı kaldığı ve üst düzey yolsuzluk davalarında güçlü bir mahkumiyet sicilinin henüz oluşmadığı vurgulandı.
Diğer ülkelerde de çeşitli sorunlar gözlemlendi. Belçika, Portekiz, İtalya ve Hırvatistan'da uzun yargılama süreleri ile mahkemelerdeki iş yükü önemli sorunlar arasında yer aldı. Çekya'da yargının dijitalleşmesinde gecikmeler yaşandığı, Estonya'da ise yargı üzerindeki iş yükünün devam ettiği bildirildi.