Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerini değerlendiren 'seçenek belgesini' bu hafta içinde kamuoyuna açıklayacak. Komisyon Sözcüsü Anouar El Anouni, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, Başkan Ursula von der Leyen'in daha önce duyurduğu belgenin, gelecek hafta yapılacak Dış İlişkiler Konseyi'nin Ticaret Bakanları toplantısından önce sunulacağını belirtti.
Başkan von der Leyen, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerden kaynaklanan ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerinin hukuki ve siyasi alternatiflerini değerlendiren bir belge hazırlanacağını duyurmuştu. Bu belge, 13 Temmuz'da düzenlenecek Ticaret Bakanları toplantısında üye ülkelerin değerlendirmesine sunulacak. Komisyon, belgenin içeriği ve ele alınacak ticaret seçenekleri hakkında henüz detaylı bilgi paylaşmadı.
Son dönemde AB içinde, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar ile bu yerleşimlerden gelen ürünlerin Avrupa pazarındaki durumu hakkındaki tartışmalar hız kazandı. Uluslararası hukuk alanında faaliyet gösteren Global Echo Litigation Center'ın raporuna göre, 2017-2026 yılları arasında Avrupa'ya ihraç edilen İsrail tarım ürünlerini taşıyan 5 bin 900'den fazla sevkiyatın yüzde 17,2'si, işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı yerleşimlerden geldi.
AB, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yerleşimleri uluslararası hukuka aykırı olarak kabul ediyor ve bu yerleşimlerin iki devletli çözüm perspektifini zayıflattığını vurguluyor. Ancak 7 Ekim 2023'ten bu yana Avrupa kentlerinde sokaklara da taşınan ve bazı üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu vekilleri tarafından dile getirilen bu tür talepler, daha önce karşılık bulmamıştı.
Yoğun eleştirilerin ardından hazırlanan AB Komisyonu'nun seçenek belgesinin, yasa dışı yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik olası ticaret tedbirlerine ilişkin hukuki ve siyasi alternatifleri içermesi bekleniyor. Belge, tek başına bağlayıcı bir karar niteliği taşımıyor; bunun yerine üye ülkelere izlenebilecek farklı politika seçenekleri sunmayı amaçlıyor. Ticaret Bakanları Toplantısı sonrasında üye ülkelerin belirli bir seçenek üzerinde uzlaşması halinde, AB Komisyonu bu uzlaşmayı resmi bir hukuki teklife dönüştürebilecek.