Türkiye'de karayollarında meydana gelen motorlu araç kazaları sonrası yaşanan hukuki ve finansal süreçler, kamu idaresinin devreye soktuğu kapsamlı bir reformla köklü bir değişime uğradı. Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko poliçelerini kapsayan yeni düzenleme kapsamında, kaza sonrası tüm işlemler tek bir dijital platformda bir araya getirildi. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) koordinasyonunda oluşturulan bu yapı, 1 Eylül tarihinden itibaren ülke genelinde eş zamanlı olarak hizmet sunmaya başladı.
Bu adım, özellikle kaza mağduriyetinden yararlanarak vekaletname toplayan yetkisiz üçüncü şahısların neden olduğu suistimalleri ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Sektördeki uyuşmazlıkları en aza indirmek üzere tasarlanan bu mekanizma sayesinde vatandaşlar, hasar ihbarı yapmak veya süreç hakkında bilgi almak için sigorta şirketlerinin çağrı merkezleri arasında zaman kaybetmek zorunda kalmayacak. Kamu güvencesiyle kurulan sistem, kaza anından tazminat ödemesine kadar geçen tüm aşamaları şeffaf ve denetlenebilir bir standarda kavuşturuyor.
Yeni işleyişin operasyonel omurgasını, sigortacılık veri altyapısını bünyesinde barındıran Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) oluşturuyor. Merkez, vatandaşların yaptığı tüm bildirimleri gerçek zamanlı olarak kayıt altına alarak ilgili kurum ve kuruluşlara aktarıyor. Bu sayede verilerin tek noktada toplanması sağlanırken, hatalı veya eksik bilgi girişlerinin de önüne geçiliyor. SBM bünyesindeki yüksek teknolojili veri işleme birimleri, gelen çağrıları saniyeler içinde analiz ederek doğru sigorta şirketine yönlendiriyor.
Sistemin entegrasyon imkanları sayesinde, kaza tipine göre otomatik bir dağıtım senaryosu çalıştırılıyor. Birden fazla aracın karıştığı karmaşık kaza vakalarında sistem, kazaya taraf olan tüm araçların sigorta şirketlerine eş zamanlı olarak dijital bildirim gönderiyor. Tek taraflı kazalarda kasko poliçesini düzenleyen kuruma veri aktarılırken, bedeni zararların (yaralanma veya vefat) yaşandığı durumlarda doğrudan zorunlu trafik sigortası sağlayıcıları bilgilendiriliyor. Böylece bürokratik engeller aşılarak işlemler hızlandırılıyor.
Sürücüler veya kaza mağdurları, olayın hemen ardından ALO 193 hattını arayarak başvuru sürecini başlatabiliyor. Çağrı merkezindeki uzman operatörler, vatandaştan T.C. kimlik numarası, güncel iletişim bilgileri ve olaya karışan araçların plaka detaylarını talep ediyor. Kazanın gerçekleştiği tam tarih ve saatin yanı sıra hasarın niteliği, yani olayın sadece maddi zararlı mı yoksa bedeni hasarlı mı olduğu da sisteme detaylıca işleniyor. Alınan bu veriler, SBM'nin veri tabanına doğrudan aktarılarak her bir kaza için benzersiz bir dosya numarası oluşturulmasını sağlıyor. Vatandaşların sigorta acenteleriyle veya şirketlerin farklı birimleriyle ayrı ayrı görüşme yapma zorunluluğu ortadan kalkıyor.
Son yıllarda kaza yapan araç sahiplerini hedef alarak vekaletname toplayan ve tazminat tutarlarından yüksek komisyonlar kesen yetkisiz kişilerin faaliyetleri, bu yeni adımla birlikte tamamen sonlanıyor. Sigorta şirketleri, ALO 193 üzerinden kendilerine ulaşan bildirimler doğrultusunda doğrudan poliçe sahipleriyle temas kuruyor. Şirketler; kaza tespit tutanaklarının incelenmesi, ekspertiz atamaları, aracın onarım süreleri ve kusur oranlarının belirlenmesi konularında vatandaşı ilk elden bilgilendiriyor. Ayrıca araçlarda oluşan değer kaybı hesaplamaları ve ödeme takvimleri de bu güvenli platform üzerinden hak sahiplerine iletiliyor. Sürecin her adımında sağlanan bu doğrudan iletişim, %100 oranında veri güvenliği sağlarken aracıların yarattığı bilgi kirliliğini engelliyor.
Bu dönüşüm, sigortacılık sektöründeki dosya sonuçlandırma sürelerini ciddi oranda kısaltmayı vaat ediyor. Ekspertiz raporlarının dijital ortama aktarılması ve onarım süreçlerinin tek bir ekran üzerinden izlenebilmesi, sigorta şirketlerinin tazminat ödemelerini çok daha kısa sürelerde yapmasına imkan tanıyor. Bu durum, hem sigorta poliçesi sahiplerinin hem de oto sanayi ve servis ağlarının nakit akışını olumlu yönde etkiliyor. Sistemin sunduğu anlık denetim imkanı sayesinde sigorta suiistimalleri ve sahte kaza ihbarları da büyük oranda engelleniyor. SBM'nin yapay zeka destekli risk analiz algoritmaları, sisteme giren verileri geçmiş verilerle karşılaştırarak şüpheli durumları anında tespit edebiliyor. Türkiye genelinde devreye alınan bu yeni kaza ihbar modeli, sigortacılık dünyasında güven ortamını yeniden tesis ederken dijital devlet uygulamalarının başarılı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.