Antalya'da evlerde yedek olarak tutulan cep telefonları için kritik bir dönem başladı. Yıl sonuna doğru, yeni bir cihaz alındıktan sonra eski telefonunu bir kenara koyan kullanıcıların, cihazlarının şebeke kaydının silinme ihtimaline karşı dikkatli olmaları gerektiği belirtildi. Merkezi kayıt altyapısında uzun süre görünmeyen cihazlar, ani bir kararla iletişim ağının dışında bırakılabiliyor.

Özellikle akıllı telefon fiyatlarının yükseldiği bu dönemde, atıl kalan cihazların kullanılamaz hale gelmesi, vatandaşlar açısından önemli bir mağduriyet oluşturabilir. Yetkililer, yıl bitmeden gerekli kontrollerin yapılmaması durumunda binlerce cihazın şebeke bağlantısının kesilebileceği uyarısında bulundu.

Ülke genelindeki mobil şebekelere dahil olan her telefonun benzersiz kimlik numarası kayıt altında tutuluyor. Belirli bir süre boyunca hiçbir operatör hattı üzerinden iletişim kurmayan cihazlar sistem tarafından pasif duruma alınıyor ve bir yıl boyunca sinyal üretmeyenlerin kaydı düşürülüyor. Bu işlemin ardından telefonun donanımında bir zarar oluşmuyor ancak şebeke erişimi durduruluyor. Cihaza aktif bir hat takılsa bile sesli görüşme yapılamıyor, kısa mesaj gönderilemiyor ve mobil ağ üzerinden internete çıkılamıyor.

Birçok kullanıcı eski cihazını belirli aralıklarla prize takmanın veya evdeki kablosuz ağa bağlamanın kaydı koruyacağını düşünüyor. Ancak merkezi sistem, ev interneti üzerinden kurulan bağlantıları veya pil dolumunu aktif kullanım olarak kabul etmiyor. Cihazın sistemde canlı görünmesi için doğrudan operatör baz istasyonlarıyla temas kurması ve hücresel veri ya da ses trafiği oluşturması şart koşuluyor. Yalnızca kablosuz ağda dolaşan bir telefon, merkezi kayıt ekranında uzun süre sinyalsiz kalmış gibi görünüyor.

Bekleyen telefonun şebeke kaydını korumak için karmaşık işlemler gerekmiyor ve süreç yalnızca birkaç dakika sürüyor. Çalışan bir hattın bulunduğu fiziksel SIM kartın cihaza yerleştirilmesi veya dijital hat profilinin yüklenmesiyle ilk adım atılabiliyor. Ekranın üst kısmında operatör adı ve çekim gücü göstergesi belirdikten sonra işlemi yalnızca beklemekle bırakmamak gerekiyor. Kısa bir arama gerçekleştirmek, bir mesaj atmak ya da mobil interneti açarak birkaç saniye veri akışı sağlamak, kaydın güncel kalmasına yardımcı oluyor.

Uzun süre sinyal alınamadığı için askıya alınan kayıtlar, cihazın tamamen kullanılamaz hale geleceği anlamına gelmiyor. Yeniden şebeke erişimi kazanmak için resmi dijital kanallar üzerinden başvuru yapılması ve sahiplik bilgilerinin doğrulanması gerekiyor. Başvuru sırasında cihazın kime ait olduğu ile kullanılan hattın kimin üzerine kayıtlı olduğu kontrol ediliyor. Evrak ve kayıt eşleşmesinde sorun yoksa telefonun şebeke bağlantısı yeniden tanımlanabiliyor.

Telefonun mevcut kayıt durumunu öğrenmek için arama ekranına *#06# tuşlanarak kimlik numarası ekrana getirilebiliyor. Elde edilen bu numara resmi sorgulama ekranına yazıldığında cihazın şebekeye açık olup olmadığı anında görülebiliyor. Yurt dışından getirilip vergisi ödenerek kaydedilen telefonlarda da benzer riskler bulunuyor ve uzun süreli kullanmama halinde kayıt düşebiliyor. Bu tür cihazlarda yeniden açılış sürecinde belge ibrazı istendiğinden, kayıt harcı ödenmiş bir telefonun atıl bırakılması maddi açıdan can sıkıcı bir duruma yol açabiliyor.