Antalya'nın dünyadaki en önemli caretta caretta yuvalama alanlarından biri olan kumsalları, kontrolsüz insan faaliyetleri nedeniyle ciddi tehlike altında. Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, caretta carettaların yuvalama yaptığı 21 sahile araçla girmenin, ateş yakmanın ve kirletmenin cezasının 699 bin 245 TL olduğunu vurguladı.
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından nesli tehlike altındaki türler kırmızı listesinde yer alan caretta carettalar için Antalya büyük önem taşıyor. Lara, Kundu, Kadriye, Belek, Boğazkent ve Denizkent'i kapsayan yaklaşık 30 kilometrelik sahil şeridi, Akdeniz havzasının en büyük yuvalama kumsalı olma özelliğini taşıyor. Ancak bu özel alanlarda, gece giriş yasağına rağmen araçların sahile girmesi nedeniyle yuvaların zarar gördüğü belirtiliyor.
Sahillerdeki kirlilik de caretta caretta yuvaları için büyük bir sorun teşkil ediyor. Günübirlikçiler ve balık tutmaya gelenlerin bıraktıkları çöpler, kumsalları yaşanmaz hale getiriyor. Uzun yıllardır Belek kumsalında caretta carettaların korunması için çalışmalar yürüten EKAD görevlileri ve gönüllüleri, özellikle Serik ilçesi sınırındaki Boğazkent ile Manavgat ilçesi sınırındaki Denizkent sahillerinde yaşanan sorunlarla mücadele ediyor.
Dr. Canbolat, bu yılki yoğun yağışlar nedeniyle nehirlerden denizlere ciddi miktarda atık taşındığını ve dalgalar aracılığıyla bu atıkların sahillere yığıldığını ifade etti. Kirliliğin ikinci ana nedeninin ise günübirlikçilerin arkalarında bıraktığı çöpler olduğunu dile getirdi. Bu çöplerin yuvalar için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirten Canbolat, özellikle boş ve sahibi olmayan alanlarda araç girişlerinin fazla olduğunu söyledi. Turizm tesislerinin bulunduğu kumsallara yabancı araç girişinin daha zor olduğunu ekledi. Kum düzlemesi için yapılan bazı uygulamaların da sorun teşkil ettiğini belirten Canbolat, traktörlerle yapılan düzlemelerin kumların sıkışmasına yol açtığını ve bunun yapılmaması gerektiğini vurguladı. Özellikle boş ve sakin alanlarda traktör, ATV gibi dört tekerlekli araç girişlerinin büyük problem olduğunu, Kızılot'ta ATV kullanımının gelenekselleştiğini, Boğazkent ve Denizkent bölgelerinde ise traktörlerin ciddi sıkıntı yarattığını kaydetti.
Çöpler ve araç girişlerinin yanı sıra, Dr. Ali Fuat Canbolat, bazı alanlarda önemli miktarda kum alımının da devam ettiğini söyledi. Kumsallardan kum alımının Kıyı Kanunu gereği yasak olduğunu ve kaplumbağaların korunması genelgesi bulunduğunu hatırlatan Canbolat, bu tür uygulamaların hala görülmesinin üzücü olduğunu belirtti.
Bazı otellerin sahillerdeki 35 metrelik şezlong-şemsiye kuralına uymaması ve yapay ışık kaynakları da caretta carettalar için önemli sorunlar arasında yer alıyor. Belek ve Boğazkent kumsallarında yaklaşık 75, Kızılot'ta ise 16 adet 5 yıldızlı tesis bulunduğunu ve hepsinde ışık kaynakları olduğunu belirten Dr. Canbolat, bu sorunları turizmcilerle çözmeye çalıştıklarını ifade etti. Deniz Kalkınması Dostu Turizm Sertifikasyon Programı kapsamında dört otel ile çalıştıklarını, ışık düzenlemeleri ve 40 farklı kriterle ilgili düzenlemeler yaparak bu otellerin sertifika almaya hak kazandığını aktardı.
Dr. Canbolat, Akdeniz'de deniz kaplumbağalarının yuvalama kumsalı olarak belirlenen 21 sahilde geceleri giriş, ateş ve mangal yakmak, çadır kurmak ve araç girişi gibi yasakların bulunduğunu hatırlattı. Boğazkent sahilinde çok sayıda mangal ateşi kalıntısına ve geceleri araç girişlerine rastladıklarını, birçok yasağın ihlal edildiğini belirtti. Bu ihlallerin kişilere 699 bin 245 TL, tüzel kişi ve kurumlara ise bu cezanın 3 katı olarak uygulandığını bir kez daha vurguladı.