Ticari amaçla motorlu kara taşıtı kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmeler için yetki belgesi alma zorunluluğu uygulamaya konuldu. Bu adımla sektördeki hizmet kalitesinin artırılması ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Tüm yetki belgesi başvuruları, kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden dijital ortamda alınacak.
İşletmelerin bu belgeyi edinebilmesi için bağlı bulundukları meslek odasına kayıtlı olmaları ve aktif vergi mükellefiyeti taşımaları temel şartlar arasında yer alıyor. Firma sahipleri ve işletme sorumlularına yönelik de sıkı kriterler belirlendi. İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olmaları, kanunda belirtilen yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş bulunmaları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından onaylanmış Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları şart koşuluyor. Sektörün tüm verilerini tek bir merkezde toplayacak olan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi altyapısının ise 1 Ocak 2027 tarihine kadar tamamlanarak faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
Yeni mevzuatla birlikte kiraya verilecek araçların teknik donanımları ve kullanım ömürlerine yönelik katı sınırlamalar getirildi. Tarihi nitelik taşıyan klasik taşıtlar kapsam dışında tutulmak kaydıyla, 6 yaşından büyük araçların kiralama filosunda yer almasına artık izin verilmeyecek. Bu sayede trafikteki kiralık araç yaş ortalamasının düşürülmesi ve yol güvenliğinin üst seviyeye çıkarılması amaçlanıyor.
Araçların katettiği mesafe konusunda da belirleyici kriterler uygulamaya konuldu. Toplamda 180 bin kilometreyi aşmış içten yanmalı motorlu araçlar ile 300 bin kilometreyi aşan elektrikli otomobiller kiralama hizmetlerinde kullanılamayacak. Ayrıca, periyodik bakımları zamanında yapılmamış taşıtlar ve geçmişinde ağır hasar kaydı bulunan araçlar da sistem dışı bırakılacak, böylece tüketicilerin güvenli araçlara erişimi garanti altına alınacak.
Önemli bir düzenleme de teminat tutarları konusunda yapıldı. 1 ila 6 gün arasındaki kısa süreli kiralamalarda alınabilecek depozito miktarı en fazla 3 günlük kiralama ücreti tutarında olabilecek. Kiralamanın 7 ila 29 gün arasında değiştiği veya haftalık olarak kurgulandığı durumlarda ise talep edilecek azami depozito tutarı 7 günlük kiralama bedelini geçemeyecek.
Araç teslim süreçlerinin ardından yaşanan depozito iade sorunları da bu kararla birlikte son buluyor. Aracın firmaya sorunsuz bir şekilde teslim edilmesini takip eden 7 gün içerisinde depozito bedelinin eksiksiz olarak tüketiciye iade edilmesi yasal zorunluluk haline geldi. Ayrıca, aracın sürüşe bağlı doğal kullanımı sonucu oluşan hafif aşınma ve yıpranmalar gerekçe gösterilerek tüketiciden ekstra ücret talep edilemeyecek ve bu tip durumlar için depozito bedelinden herhangi bir kesinti yapılamayacak.
Bu kapsamlı paket, araç kiralama piyasasındaki gayriresmî uygulamaları tamamen ortadan kaldırmayı ve rekabet ortamını adil bir zemine oturtmayı hedefliyor. Kurumsal altyapıya sahip olmayan, merdiven altı olarak tabir edilen ve standart dışı araçlarla hizmet vermeye çalışan işletmelerin sistemden elenmesi bekleniyor. Tüketicilerin ise araç kiralarken yaşadığı güvensizlik duygusunun bu şeffaf kurallar sayesinde ortadan kalkacağı öngörülüyor.
Hem araç bakımlarının takibi hem de finansal süreçlerin belirli kurallara bağlanması, kiralama şirketlerinin hizmet standartlarını doğrudan yukarı çekecek. Sektör temsilcileri ve tüketici dernekleri, getirilen yeni düzenlemelerin hem müşteri memnuniyetini yükselteceği hem de uzun vadede araç kiralama pazarının büyümesine ivme kazandıracağı görüşünde birleşiyor. Yeni kurallar, sektörde faaliyet gösteren tüm aktörler için yeni bir kurumsallaşma dönemini başlatıyor.