Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 11-12 Haziran tarihlerinde Strasbourg'da gerçekleştireceği 2026 yıl ortası toplantı için son hazırlıkları 29 Mayıs Cuma günü Konsey Sekreterliği tarafından duyuruldu. Toplantının önemli gündem maddelerinden biri Türkiye'nin Avrupa Konseyi ile ilişkilerinin değerlendirilmesi olacak.
Avrupa Konseyi, 1949 yılında kurulmuş 46 üye ülkeli bir uluslararası kuruluştur. Avrupa Birliği'nden farklı bir yapıdır; insan hakları, hukukun üstünlüğü ve demokrasi standartları üzerinde odaklanır. Türkiye, 1949 yılında Avrupa Konseyi'nin kurucu üyelerinden biri olarak yer almıştı; kuruluşun en eski üyelerinden.
Gündem maddeleri arasında Türkiye için değerlendirilecek konular: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanması, hukukun üstünlüğü standartlarındaki gelişmeler, basın özgürlüğü ve sivil toplum ortamı, kadın hakları ve insan hakları çerçevesi. Türkiye'nin Konsey'in 2010-2025 arasındaki performans değerlendirme döngüsünün son aşamasında olduğu vurgulanıyor.
Konsey Sekreterliği tarafından paylaşılan ön rapor değerlendirmesinde Türkiye'nin son üç yıllık dönemde 'mevzuat reformları ve adli sistem modernizasyonu' alanlarında olumlu adımlar attığı vurgulanıyor. Bu hafta Türkiye'de Yargıtay reformu için onaylanan iki yeni dairenin açılması da raporda olumlu olarak gösterildi. Buna karşılık 'AİHM kararlarının uygulanması' alanında bazı endişe konuları sürüyor.
Avrupa Birliği ile Türkiye arasında devam eden Gümrük Birliği modernizasyon görüşmeleri de Konsey toplantısında dolaylı olarak değerlendirilecek. Konsey, AB'den farklı bir kuruluş olmakla birlikte iki taraflı ilişkilerdeki olumlu gelişmeleri olumlu olarak takip ediyor.
Katılım tarafında 46 üye ülkenin tamamı temsilci gönderecek. Türkiye'yi temsilen Dışişleri Bakanı veya ilgili büyükelçi düzeyinde bir temsilci katılacak. Türkiye, Konsey toplantılarına son yıllarda olduğu gibi aktif olarak katılım sağlıyor; Türkiye'nin Konsey içindeki konumunun korunması için diplomatik çabalar sürüyor.
Diğer toplantı gündemleri arasında Ukrayna'nın Rusya çatışması bağlamında olağanüstü insan hakları çerçevesi, Belarus ve Rusya'nın Konsey ile ilişkilerinin durumu (Rusya 2022'de Konsey'den çıkartılmıştı), Avrupa Konseyi insan hakları çerçevesinin yapay zeka politikaları ile entegrasyonu yer alıyor. Her gündem maddesi ayrı oturumlarda ele alınacak.
AİHM kararlarının uygulanması açısından Türkiye'nin son üç yıllık döneminde anlamlı bir iyileşme olduğu gözlemleniyor. Toplam bekleyen AİHM kararı sayısı 2023 başında 1.420 idi; mayıs 2026 itibarıyla 980'e geriledi. Bu %31 oranında azalma, mevzuat ve adli sistem modernizasyonu çabalarının somut sonucu olarak değerlendiriliyor.
Konsey toplantısının sonunda Türkiye için spesifik bir karar veya tavsiye metni yayımlanması beklenmiyor. Ancak Konsey'in genel raporu içerisinde Türkiye'nin ilerleme alanları ve bekleyen konuları için bölüm yer alacak. Bu rapor metni 13 Haziran Cumartesi günü Konsey resmi web sitesi üzerinden yayımlanacak.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından mayıs ortasında yapılan bir açıklamada, 'Avrupa Konseyi ile ilişkilerimiz 75 yıllık çok katmanlı bir tarihi mirastır; Konsey değerlerine bağlılığımızı sürdürmekteyiz' ifadesi kullanılmıştı. Türkiye, Avrupa Konseyi içerisinde aktif ve sorumlu üye konumunu sürdürmeye devam ediyor.
Konseyin gelecek aşamaları açısından, Türkiye'nin Mart 2027'de gerçekleştireceği Konsey Bakanlar Komitesi başkanlık dönemi de gündemde. Türkiye, geçen yıllarda olduğu gibi rotasyon sırasında üç aylık başkanlık görevini üstlenecek. Bu görev sırasında Konsey'in gündemi ve önceliklerinin belirlenmesinde Türkiye etkin rol oynayacak.
--- **Kaynak:** [Ticaret Bakanlığı](https://www.ticaret.gov.tr/)