Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul'da yaşanan barınma krizine müdahale edecek önemli bir kiralık konut projesini kamuoyuna açıkladı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülecek bu yeni uygulama, kentteki kira fiyatlarını dengelemeyi ve dar gelirli ailelerin üzerindeki ekonomik yükü hafifletmeyi hedefliyor. Projenin ilk aşamasında 1071 dairenin hak sahiplerine teslim edilmesiyle başlangıç yapılacak ve ilk anahtar teslimlerinin Ekim ayı içerisinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu hamleyle piyasadaki düşüş eğiliminin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.
Metropol genelinde yükselen konut maliyetlerine karşı geliştirilen bu model, kamu eliyle piyasaya doğrudan müdahale edilmesini sağlıyor. Bakanlık yetkilileri, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak uygun fiyatlı barınma imkanlarının artırılacağını belirtiyor. Projenin temel amaçları arasında sadece mülk sahibi yapmak değil, aynı zamanda geçici sürelerle erişilebilir fiyatlı barınma alanı sağlamak da bulunuyor. Kamu imkanlarıyla inşa edilen bu konutlar, kent genelindeki yüksek artışların önüne geçecek bir frenleme mekanizması olarak görülüyor.
Proje kapsamında sunulan kiralama bedelleri, dairelerin büyüklüklerine ve oda sayılarına göre kademeli olarak belirlendi. Yaşam alanlarının tipine göre değişen rakamlar, piyasa koşullarının oldukça altında tutularak vatandaşların erişimine sunuluyor. Resmi bilgilere göre, 1+1 tipindeki konutların başlangıç kirası 10.000 TL olarak duyurulurken, 2+1 daireler için taban fiyat 12.000 TL öngörülüyor. Oda sayısı ve kullanım kapasitesi arttıkça fiyatlandırma ölçeği de buna uygun şekilde düzenleniyor.
Hane halkı kalabalık olan vatandaşlar için tasarlanan 3+1 dairelerin aylık kiralama tutarı 15.000 TL seviyesinden başlıyor. En geniş kullanım alanına sahip 4+1 tipindeki dairelerde ise tavan fiyat 18.000 TL olarak açıklandı. İstanbul ölçeğindeki ortalama kira bedelleri göz önüne alındığında, açıklanan bu rakamların özel sektördeki benzerlerine kıyasla %50’den daha fazla bir avantaj sağladığı belirtiliyor. Gelir düzeyi kısıtlı hane halklarını korumayı amaçlayan bu fiyat politikası, şehirdeki ortalama kira endeksini de kademeli olarak aşağı çekmeyi hedefliyor.
Bu sosyal kiralama projesi, İstanbul'un tek bir bölgesinde kalmayıp hem Anadolu hem de Avrupa yakasındaki stratejik ilçelere yayılıyor. Planlama dahilinde kentin sanayi, finans ve yerleşim yoğunluğunun yüksek olduğu noktalar öncelikli olarak seçildi. Anadolu yakasında Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar gibi merkezlerin yanı sıra Maltepe, Tuzla ve Kartal ilçeleri de proje kapsamına alındı. Bu sayede çalışan nüfusun iş yerlerine yakın alanlarda insani şartlarda barınabilmesi kolaylaştırılıyor.
Avrupa yakasında ise kentsel dönüşümün ve nüfus hareketliliğinin yoğun yaşandığı Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Arnavutköy ve Güngören ilçeleri kiralık konutların yükseldiği ana merkezler haline geliyor. Toplamda 15.000 adet kiralık konutun kademeli şekilde şehre kazandırılması hedeflenirken, bu büyük stok 100.000 adetlik sosyal satılık konut projesiyle eş zamanlı yürütülüyor. Şehrin ulaşım akslarına ve iş merkezlerine entegre edilen bu yerleşim alanları, ulaşım maliyetlerinin de dolaylı yoldan düşürülmesine katkı sunacak.
Yeni sosyal modelin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla konutların kullanım süreleri belirli standartlara bağlandı. Hak kazanan vatandaşlar, bu taşınmazlarda toplamda 3 yıl boyunca ikamet etme hakkına sahip olacak. Belirlenen 3 yıllık sürenin tamamlanmasının ardından evler boşaltılacak ve yeni hak sahiplerini belirlemek üzere yeniden kura çekimi yapılacak. Bu devir daim sistemi sayesinde, kamunun sunduğu imkandan aynı anda tek bir kesimin değil, çok daha geniş ve farklı kitlelerin sırayla yararlanması amaçlanıyor.
Kiralama sürecinin tamamen şeffaf ve adil bir şekilde ilerlemesi adına kura çekilişleri noter huzurunda gerçekleştirilecek. Hak sahipliği şartlarını taşıyan vatandaşlar arasından belirlenecek isimler, sözleşme süresi boyunca uygun fiyatlı barınma güvencesine kavuşacak. 3 yıllık süre kısıtlaması, sistemin tıkanmasını engelleyerek sürekli yenilenen bir sosyal destek çarkının dönmesini sağlayacak. Kura takvimi ve başvuru detayları yakında bakanlık kanalları üzerinden kamuoyuna duyurulacak.