Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), milyonlarca kredi kartı kullanıcısını ilgilendiren önemli bir kararla asgari ödeme yükümlülüklerini yeniden düzenledi. Yapılan son değişiklikle, belirli limit aralığındaki kredi kartlarının asgari ödeme oranlarında indirime gidildi. Bu adım, dönem borcunu tamamen kapatmakta zorlanan ve bütçesini minimum ödeme tutarlarıyla dengelemeye çalışan vatandaşlar için yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

Alınan karar doğrultusunda, toplam limiti 100.000 lira ile 200.000 lira arasında olan kredi kartlarında uygulanan asgari ödeme oranı yüzde 40'tan yüzde 30 seviyesine çekildi. Ekonomik koşullar ve artan harcama kalemleri göz önünde bulundurularak atılan bu adımın piyasadaki nakit akışını rahatlatması bekleniyor. Bankalar, sistemlerini güncelledikten sonra, ilk hesap kesim tarihinden itibaren kart sahipleri ekstrelerinde bu yeni oranları görmeye başlayacak.

Yeni düzenleme ile kredi kartı limitlerine göre belirlenen kademeli ödeme sistemi de netleşti. Buna göre, toplam limiti 100.000 lira ve altında olan bireysel kredi kartlarında dönem borcunun yüzde 20'si asgari ödeme olarak alınmaya devam edecek. Limiti 100.000 liranın üzerinde olup 200.000 lira sınırını geçmeyen kartlarda ise artık yüzde 30 oranı baz alınacak. Daha yüksek limitli kategoride yer alan ve 200.000 liranın üzerinde limite sahip kart kullanıcıları için ise yüzde 40 olan mevcut uygulama korunuyor.

Limit sınırlarında yer alan rakamların hangi dilime girdiğini bilmek, hesaplama yaparken önem arz ediyor. Kart limiti tam olarak 100.000 lira olan bir kullanıcı yüzde 20 diliminde değerlendirilirken, limiti tam 200.000 lira olan bir kart sahibi yüzde 30 oranından faydalanabiliyor. Ancak, kart limitinin 200.000 lirayı 1 lira dahi aşması durumunda sistem otomatik olarak üst dilime geçiyor ve borcun yüzde 40 oranındaki kısmının ödenmesini zorunlu kılıyor.

BDDK tarafından yapılan bu son hamle, son yedi hafta içinde kredi kartı ödemelerine yönelik yapılan ikinci esneme olarak kayıtlara geçti. Kurum, daha önce 1 Ekim tarihinde aldığı bir kararla, limiti 50.000 lira ile 100.000 lira arasında değişen kartların asgari ödeme oranını yüzde 40'tan yüzde 20'ye düşürmüştü. Son yapılan 10 puanlık indirimle birlikte, orta ve üst limit grubundaki kart sahipleri de benzer bir kolaylıktan yararlanma fırsatı buldu.

Enflasyonist ortamda mal ve hizmet fiyatlarının yükselmesine paralel olarak, bankaların müşterilerine tanımladığı kart limitleri de son yıllarda ciddi artış gösterdi. Günümüzde pek çok sabit gelirli çalışanın kredi kartı limiti 100.000 lira barajının üzerine çıkmış durumda. Bu tablo göz önüne alındığında, yapılan 10 puanlık indirimin toplumun geniş bir kesiminin aylık nakit yönetiminde hissedilir bir rahatlama sağlaması bekleniyor.

Kredi kartı ekstrelerinde yer alan minimum ödeme tutarı, o ay yapılan harcamanın büyüklüğüne göre değil, doğrudan kartın tanımlı toplam limitine göre hesaplanıyor. Örneğin, dönem sonu borcu 10.000 lira gelen bir tüketicinin kart limiti 100.000 lira veya altındaysa, bankaya en az 2.000 lira yatırması yeterli oluyor. Aynı 10.000 liralık borç tutarı, limiti 100.000 lira ile 200.000 lira arasında olan bir kartta 3.000 liralık bir ödeme zorunluluğu doğuruyor. Eğer kart limiti 200.000 liranın üzerindeyse, ödenecek en düşük tutar 4.000 liraya yükseliyor.

Borç bakiyesi büyüdükçe, yeni düzenlemenin sağladığı aylık nakit avantajı daha belirgin hale geliyor. Limiti 150.000 lira olan ve ekstresine 50.000 lira borç yansıyan bir kart kullanıcısı, önceki uygulamada yüzde 40 hesabı üzerinden 20.000 lira ödemek durumundaydı. Yeni yüzde 30 oranı sayesinde aynı kişinin ödemesi gereken tutar 15.000 liraya düşüyor ve bütçesinde 5.000 liralık bir nakit alanı açılıyor. Buna karşın, limiti 250.000 lira olan bir kartta yüzde 40 kuralı sürdüğü için 50.000 liralık borcun 20.000 liralık kısmının ödenmesi gerekiyor.

Finans uzmanları, asgari ödeme oranlarının aşağı çekilmesinin hanehalkı bütçesine anlık bir likidite desteği sunduğunu ancak mevcut borç yükünü ortadan kaldırmadığını belirtiyor. Ekstresindeki minimum tutarı zamanında yatıran kart sahipleri yasal takibe düşmüyor ve kartlarını alışverişlerde kullanmayı sürdürebiliyor. Ne var ki, ödenmeden bir sonraki aya devreden kalan anapara tutarı üzerinden her ay düzenli olarak akdi faiz işletilmeye devam ediyor. Ödenen tutar azaldıkça, ana borcun erimesi gecikiyor ve bankaya ödenen toplam faiz maliyeti artıyor.

Belirlenen yeni asgari tutarın dahi altında bir ödeme yapılması halinde ise tüketiciler daha ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalabiliyor. Eksik kalan asgari kısım için gecikme faizi devreye girerken, bu durumun üç dönem üst üste tekrarlanması kartın nakit avans ve taksitli işlem özelliklerinin tamamen kapatılmasına neden oluyor. Ayrıca, düzensiz ödemeler bankalar nezdindeki kredi kayıt bürosu puanını olumsuz etkileyerek gelecekteki kredi başvurularının reddedilmesine zemin hazırlayabiliyor.

Kart sahiplerinin kendi hesapları için hangi oranın geçerli olduğunu tespit etmeleri için öncelikle bankaları tarafından kendilerine tahsis edilen toplam kredi kartı limitini kontrol etmeleri gerekiyor. Bu bilgiye bankaların mobil uygulamaları, internet şubeleri veya her ay düzenli gönderilen dijital hesap özetlerinden saniyeler içinde ulaşılabiliyor. Yeni kararın uygulamaya geçmesinin ardından kesilecek ilk hesap özetinde yer alan minimum ödeme tutarı satırı, güncel oran üzerinden otomatik olarak hesaplanmış şekilde yansıtılacak.

Toplam kart limiti 200.000 liranın hemen üzerinde yer alan ve yüzde 40 oranındaki ödeme yükünü karşılamakta güçlük çeken tüketiciler için alternatif bir yöntem de bulunuyor. Bu durumdaki kullanıcılar, bankalarının müşteri hizmetleriyle iletişime geçerek kart limitlerini 200.000 lira veya altına çekme talebinde bulunabiliyor. Limit düşürme işlemi onaylandığında, kart sahibi doğrudan yüzde 30 dilimine geçiş yapabiliyor.