Birleşmiş Milletler Suriye Anayasa Komisyonu, yenilenmiş çerçeve dahilinde ilk turunu dün Cenevre'de başlattı. Üç gün sürmesi planlanan toplantının açılışında BM Özel Temsilcisi Geir Pedersen, 'Suriyeliler için anayasal süreç tarihi bir fırsat sunuyor. Tüm taraflar iyi niyetle masaya oturdu; bu önemli bir adım' açıklamasını yaptı. Komisyona Suriye hükümeti delegasyonu, muhalefet temsilcileri ve sivil toplum heyetleri katılıyor.
Komisyon 150 üyeden oluşuyor; her grup 50 üye ile temsil ediliyor. Birinci günkü oturum kapanış protokolü, gündem belirleme ve yöntem üzerine yapılan müzakerelerle geçti. Anayasa Komisyonu'nun bir önceki turu 2024'te durmuştu; iki yıl süren askıya alınmanın ardından yenilenmiş çerçeve dahilinde tekrar başlatıldı. Yeni çerçeve, Sünni Arap, Alevi, Hristiyan, Kürt ve Türkmen grupların temsilini güvence altına alacak biçimde revize edildi.
Suriye hükümeti delegasyon başkanı Ahmed Kuzbari, açılış konuşmasında, 'Egemenlik ilkelerinden taviz vermeyeceğiz; ancak yapıcı diyaloğa hazırız' ifadesini kullandı. Suriye Görüşmeler Komitesi (HNC) muhalefet sözcüsü Hadi al-Bahra ise, 'Halkımız bu komisyonun samimi sonuçlar üretmesini bekliyor; biz buna katkıda bulunmaya hazırız' yorumunu yaptı.
Türkiye, BM Daimi Temsilcisi Sedat Önal aracılığıyla komisyon süreçlerini yakından takip ediyor. Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, 'Suriye'de sürdürülebilir barış için anayasal süreç kritik öneme sahip; tüm tarafların iyi niyetle katılımını destekliyoruz' ifadesi yer aldı. ABD, Rusya, İran, AB ve Arap Birliği de komisyonu yakından izliyor.
Komisyon toplantısının üçüncü ve son günü olan yarın, anayasal maddelerin ilk değerlendirmesi yapılacak; özellikle yargı bağımsızlığı, başkanlık sistemi ve federal vs üniter yapı tartışmaları başlayacak. Sonuçlar BM Güvenlik Konseyi'ne sunulacak rapor formunda paylaşılacak.
Kaynak: [BM Suriye Özel Temsilciliği](https://specialenvoyforsyria.unmissions.org/) · [Türkiye Dışişleri Bakanlığı](https://www.mfa.gov.tr/)