Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde önemli açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 'Küresel Elektrik Şebekeleri Hızlandırıcısı Oturumu'nda dünya genelindeki enerji şebekelerinin geleceğine dair değerlendirmelerde bulundu. Yılmaz, yenilenebilir enerji kaynaklarının eşi benzeri görülmemiş bir hızla büyüdüğünü ancak mevcut elektrik şebekelerinin bu büyümeye ayak uyduramadığını belirtti.
Günümüzde dünya genelinde 2 bin 500 gigavattan fazla yenilenebilir enerji projesinin şebeke bağlantısı için beklediğini ifade eden Yılmaz, bu durumun yeni şebeke altyapılarına olan acil ihtiyacı ve eskiyen altyapıların yarattığı zorlukları gözler önüne serdiğini vurguladı. Yıllık küresel şebeke yatırımlarının yaklaşık 450 milyar dolara ulaştığını aktaran Yılmaz, önümüzdeki üç yıl içinde bu yatırım miktarının yüzde 50 oranında artması gerektiğini söyledi. Bu artışın; daha fazla yenilenebilir enerji kaynağının sisteme entegrasyonu, depolama sistemlerinin birleştirilmesi, elektrikli araçlar için gerekli şarj altyapısının oluşturulması ve elektrikle çalışan verimli teknolojilerin yaygınlaştırılması için kritik önem taşıdığını dile getirdi.
Türkiye'nin enerji dönüşümündeki rolüne de değinen Yılmaz, son 10 yılda yenilenebilir enerji kurulu gücünü üç katına çıkardığını belirtti. Bu başarının, üretim yatırımlarının yanı sıra şebekeye yapılan yatırımlar sayesinde mümkün olduğunu kaydetti. Avrupa kıta şebekesiyle senkronize çalışan Türk elektrik sisteminin, ülkeyi Avrupa, Kafkasya, Orta Doğu ve Orta Asya arasında stratejik bir enerji köprüsü konumuna getirdiğini ifade etti.
Şebeke planlamasının sadece bugünün değil, yarının ihtiyaçlarına göre yapılması gerektiğinin altını çizen Yılmaz, aşırı hava olaylarının artık istisnai durumlar olmaktan çıktığını ve planlama süreçlerinin bir parçası haline geldiğini vurguladı. Yılmaz, şebekelerin daha dayanıklı hale getirilmesi, olası hasarların ardından hızlıca toparlanabilmesi, kritik enerji ihtiyaçlarını kesintisiz karşılayabilmesi ve yerel üretimi desteklemesi gereken bir altyapı oluşturulması gerektiğini belirtti. Bu hedeflere ulaşmak için 2040 yılına kadar 80 milyon kilometreden fazla hattın yenilenmesi veya inşa edilmesi gerekeceğini sözlerine ekledi. “Şebekesiz temiz enerji, yola çıkamayan bir araç gibidir” benzetmesini kullandı.
Türkiye'nin 2035 yılına kadar her yıl 8 gigavat yeni yenilenebilir kapasite hedefinin, iletim, depolama ve sistem esnekliği yatırımlarıyla birlikte planlandığını açıklayan Yılmaz, Türkiye'nin bu alandaki tecrübelerini özellikle Afrika ve ASEAN'daki ortaklarıyla paylaşmaya hazır olduğunu bildirdi.
COP31 Başkanlığı olarak ortaya konan, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefinin şebekeler olmadan ulaşılamaz olduğunu anımsatan Yılmaz, “Hızlandırıcı ile 35'e 35 Taahhüdü birbirini tamamlayan iki girişimdir” dedi. Hızlandırıcının üç temel ilkesine önem verdiklerini belirten Yılmaz, bu ilkeleri; hükümetlerin belirlediği öncelikleri esas alması, yeni bir kurum kurmak yerine mevcut finansmanı projelerle buluşturması ve proje hazırlığına odaklanması olarak sıraladı. Bu yaklaşımları İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) ile destekleyeceklerini ve şebeke projelerinin yatırım yapılabilir portföylere dönüşmesine katkı sağlayacaklarını sözlerine ekledi.