Avrupa Birliği'nin koordine ettiği İran nükleer programı görüşmelerinin yeni turu 15 Haziran Pazartesi günü Cenevre'de başlayacak. Görüşmelere İran tarafından Dışişleri Bakan Yardımcısı Ali Bagheri Kani, ABD adına Özel Temsilci Robert Malley, AB adına ise Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Josep Borrell katılacak.

Uluslararası Atom Enerji Ajansı (IAEA) Pazartesi günü yayımladığı durum raporunda İran'ın uranyum zenginleştirme tesislerinde devam eden faaliyetlerini özetledi. Rapora göre İran %60 saflıkta uranyum stoğunu 285 kilogram seviyesine çıkardı; bu rakam 2015 yılı Kapsamlı Ortak Eylem Planı'nın (JCPOA) izin verdiği eşiğin yaklaşık 40 katı.

"Görüşmelerin Cenevre'de yeniden başlatılması olumlu bir gelişme," dedi BM Genel Sekreteri António Guterres pazartesi yaptığı açıklamada. "Ancak masada zor konular var: Tahran'ın uranyum stoklarını JCPOA seviyesine indirmesi karşılığında Batı'nın ekonomik yaptırımları nasıl kaldıracağı kritik soru."

İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian pazar günkü basın toplantısında, "İyi niyetle masaya gidiyoruz. Eğer ABD ve Avrupa karşılıklılık ilkesine bağlı kalırsa, anlaşma uzak değil. Ancak Tahran herhangi bir ön koşula boyun eğmeyecek," ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller ise pozisyonu "yapıcı diyalog" olarak özetledi.

Masada üç ana konu yer alıyor: birincisi İran'ın yüksek saflıkta uranyum stokunu azaltması, ikincisi IAEA denetimlerinin kabulü ve şeffaflığın artması, üçüncüsü ABD ve AB'nin ekonomik yaptırımları aşamalı olarak kaldırması. JCPOA'nın 2015'teki orijinal metni çerçeve referans olarak kullanılıyor.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu Pazar gecesi yaptığı açıklamada görüşmelerin İsrail güvenlik çıkarlarını riske atmayacağı taahhüdünü ABD'den aldığını ima etti. Suudi Arabistan da kendisini etkileyebilecek herhangi bir anlaşmaya itiraz hakkını saklı tuttu.

Görüşmelerin Haziran ayı içinde sonuçlanması beklenmiyor; ilk turda gündem belirleme, ikinci turda Temmuz ortasında detay görüşmeleri ve nihai anlaşma çerçevesi Eylül-Ekim ayı civarında olası olarak değerlendiriliyor. Brent ham petrol fiyatları görüşmelerin başlaması haberiyle Pazartesi sabahı %0,3 değer kaybetti.

Kaynak: [Uluslararası Atom Enerji Ajansı (IAEA)](https://www.iaea.org/) · [Avrupa Birliği Dış Eylem Servisi](https://www.eeas.europa.eu/) · [BBC](https://www.bbc.com/)