Antalya'nın Manavgat ilçesinde muz üreticileri, seradan alım fiyatlarındaki düşüş nedeniyle ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kaldı. Birinci kalite muzun kilogram fiyatının 20-25 TL seviyelerine gerilemesi, yükselen üretim maliyetleriyle birleşince üreticilerin sürdürülebilirlik endişelerini artırdı.
Üreticilerden Mustafa Sami Atalay, güncel fiyatların birinci sınıf muz için yetersiz olduğunu vurguladı. Atalay, işçilik, gübre, mazot ve diğer girdilerdeki maliyetlerin dörde katlandığını, ancak muz fiyatlarının yerinde saydığını belirtti. İkinci kalite muz için ise 10 TL gibi düşük bir fiyat teklif edildiğini ifade eden Atalay, bu fiyatın bir ekmek veya çikolatalı gofret fiyatının altında kaldığına dikkat çekti. Atalay, fiyatlardaki bu düşüşün temel nedeninin ithalat rejimi olduğunu ve ithal muzun iç piyasada sıkıntı yarattığını dile getirdi.
Türkiye'de muz üretimi, 2015 yılına kadar ağırlıklı olarak Mersin'in Anamur ve Bozyazı ilçeleri ile Antalya'nın Gazipaşa ve Alanya ilçelerinde yoğunlaşmıştı. Ancak, üreticilere sağlanan sübvansiyonlu tarım kredileri, hibe ve desteklerle birlikte örtü altı üretimde önemli bir artış yaşandı. Bu desteklerle birlikte muz üretimi, Anamur, Bozyazı, Alanya ve Gazipaşa'nın sahil ilçelerinde seralarda ve örtü altında 12 ay boyunca hasat edilebilir hale geldi.
Ülke genelinde muz üretimi 2010-2015 yılları arasında 210-270 bin ton seviyelerinde seyrederken, 2016'dan itibaren hızla yükseldi. 2016'da 305 bin tona, 2017'de 369 bin tona, 2018'de 498 bin tona, 2019'da 548 bin tona, 2020'de 728 bin tona, 2021'de 883 bin tona ve 2022'de 997 bin tona ulaştı. Ancak 2023'te 930 bin tona, 2024'te 875 bin tona geriledi. 2025 yılında ise 864 bin ton üretim yapıldığı kaydedildi.
Manavgat, örtü altı muz üretiminde önemli bir merkez haline geldi ve sera alanları 25 bin dönüme ulaştı. On yıldır serada muz üretimi yapan Mustafa Sami Atalay, yaklaşık 8-9 yıl önce 300-500 dönüm olan sera miktarının günümüzde 25 bin dönüme çıktığını belirtti. Atalay, bazı seralarda 12 ay üretim yapma imkanı olduğunu, nisan-mayıs ve eylül-ekim aylarında dikilen fidelerin 6 ay sonra doğum vermeye başladığını ve 10-12 ay sonra meyvelerin kesildiğini anlattı. Isıtma ve filiz bırakma teknikleri sayesinde 12 ay kesintisiz üretime geçtiklerini, bir taraftan kesim yapılırken diğer taraftan doğumların devam ettiğini ifade etti.
Atalay, mayıs-haziran aylarında diğer meyvelerin piyasaya çıkmasının muz fiyatlarını yüzde 10-20 oranında etkilediğini, ancak mevcut düşüşün bu oranın çok üzerinde olduğunu dile getirdi. Üreticiler, ithalat rejiminin gözden geçirilerek yerli üreticinin korunmasını talep ediyor.