Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna ile barış anlaşması ihtimalinden bahsetmesi, buğday piyasalarında sert bir düşüşe yol açtı. Putin, iki ülkenin anlaşmaya varması gerektiğini ve bunun için bir şans olduğunu belirterek, “Nihayetinde sorun, çatışma tarafları arasında çözülmeli” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın kalıcı olarak sona erebileceği yönündeki umutları canlandırırken, buğday fiyatlarında geri çekilmeyi tetikledi.
Barış olasılığı, Rusya ve Ukrayna'nın tahıl ihracatında bir rahatlama yaşanabileceği yönünde iyimserlikleri beslese de, henüz somut bir adımın atılmamış olması piyasalardaki tedirginliğin sürmesine neden oluyor. Ayrıca, bu fiyat hareketinde kar satışlarının etkili olabileceği de değerlendiriliyor.
Temmuz ayında 7,95 dolarla Şubat 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşan buğdayın kile fiyatı, Putin'in açıklamalarının ardından 7,53 dolar seviyelerine geriledi.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, son dönemde buğday fiyatlarında ciddi bir toparlanma yaşandığını belirtti. Ergezen, bu yükselişin arkasında Karadeniz'deki saldırılar, artan jeopolitik riskler, ABD/İsrail-İran Savaşı, taşımacılık maliyetlerindeki artış, akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki yükseliş gibi birden fazla faktörün bulunduğunu ve bunların tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.
Rusya ve Ukrayna'nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unu karşıladığına dikkat çeken Ergezen, Karadeniz'deki gelişmelerin küresel buğday arzı için büyük önem taşıdığını vurguladı. Türkiye'nin girişimleriyle hayata geçen tahıl koridorunun devreye girmesinin arz baskısını azalttığını söyleyen Ergezen, ancak Karadeniz'de yeniden başlayan saldırılar ve artan gerilimin buğday fiyatlarını yukarı yönlü hareket ettirdiğini belirtti.
Hava koşullarının da arz görünümünde önemli bir risk unsuru olduğunu ifade eden Ergezen, El Nino etkisinin daha sıcak ve kurak hava koşullarını beraberinde getirdiğini, bunun da rekoltede düşüş endişelerini artırdığını dile getirdi. Bu hafta buğday fiyatlarında yaşanan gerilemede, talep dinamiklerinden ziyade jeopolitik risklerdeki azalmanın etkili olduğunu belirten Ergezen, özellikle Karadeniz'de tahıl ticaretinin devam edeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesinin piyasada kar satışlarını getirdiğini söyledi. Ergezen, “Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor” diye ekledi.
Ergezen, enerji ve gübre fiyatları başta olmak üzere genel üretim maliyetlerinin yükselmeye devam etmesinin, buğdayın üretim maliyetlerini de yukarı çektiğini ifade etti. El Nino etkisinin de arz tarafındaki riskleri canlı tuttuğunu belirten Ergezen, bu etkinin 2027'nin başlarına kadar devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.