Sayıştay tarafından yapılan denetimler, kamuda sıkça başvurulan geçici görevlendirme uygulamasının yasal çerçevesinin dışına çıkarak kalıcı bir çalışma biçimine dönüştüğünü belirledi. Özellikle bazı büyükşehir belediyeleri ile su ve kanalizasyon idarelerinde memurların geçici statüde çalıştırılma sürelerinin, kanunla öngörülen sınırları çok aştığı tespit edildi. Bu durum, kamu personel rejimindeki geçici görevlendirme müessesesinin işleyişinde ciddi boşluklar olduğunu ve uygulamanın amacından saptığını açıkça gösterdi.
Denetim raporlarına göre, usulsüzlük tespit edilen kurumlar arasında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Seferihisar Belediyesi, Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi ile Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi bulunuyor. Bu kurumlarda görevli bazı memurların geçici görevlendirmelerinin, kağıt üzerinde altışar aylık periyotlarla sürekli olarak yenilendiği belirlendi. Sayıştay denetçileri, bu uygulamanın geçici olması gereken statüyü fiilen yıllara yayılan kalıcı bir çalışma düzenine dönüştürdüğünü raporlarına kaydetti.
Memurların kurumlar arası geçici süreli görevlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar, 657 sayılı Kanun'un Ek 8 inci maddesi kapsamında düzenleniyor. İlgili yasal metin, devlet memurlarının başka bir kamu kurumunda geçici olarak istihdam edilebilmesi için altı temel şartı zorunlu kılıyor. Bu şartlar arasında görevlendirilecek kurumda boş kadro bulunması, memurun görevlendirildiği kurumun mevzuatına uyması ve mali haklarının kendi kurumunca ödenmeye devam etmesi gibi kriterler yer alıyor.
Kanuni çerçevenin en kritik unsurlarından biri, görevlendirme süresinin bir takvim yılı içinde 6 ayı geçemeyeceği kuralıdır. Yalnızca yurt dışında görevlendirilen güvenlik personeli için bu süre istisnai olarak en çok 2 yıl olarak belirlenmiş ve zorunlu hallerde bir katına kadar uzatılabiliyor. Bunun dışındaki standart memur görevlendirmelerinde, istisnai durumlar haricinde süre sınırının aşılmasına kesinlikle izin verilmiyor ve bu kuralın esnetilmesi hukuka aykırı kabul ediliyor.
Kanunun ilgili maddesinin ikinci fıkrası, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda ayrı bir istisnai yol tanıyor. Bu kapsamda, ihtiyaç duyulması halinde memurlar, Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün uygun görüşü alınarak diğer kamu kurumlarında yine en çok 6 aya kadar görevlendirilebiliyor. Özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ilgili raporda, bu iki fıkra arasındaki temel farkın memurun rızasının aranıp aranmadığı hususu olduğu ayrıntılı biçimde açıklandı.
İki farklı fıkra arasında onay şartı bakımından ayrım bulunsa da her iki yasal dayanakta da ortak olan en belirgin özelliğin süre sınırı olduğu vurgulandı. Hangi fıkra işletilirse işletilsin, geçici görevlendirmenin toplamda 6 aylık yasal sınırı aşmasının mevzuatla bağdaşmadığı ifade edildi. Denetçiler, bu durumun hem personel planlamasında adaletsizliklere yol açtığını hem de idari istikrarı olumsuz etkilediğini raporlarında detaylı olarak ele aldı.
Sayıştay denetçileri ile ilgili kamu kurumlarının yöneticileri arasındaki yazışmalar ve savunma süreçleri, uygulamanın hukuki boyutundaki tartışmaları gün yüzüne çıkardı. Kurum yetkilileri personel eksikliğini gidermek ve hizmetlerin aksamamasını sağlamak amacıyla bu yola başvurduklarını savunurken, denetçiler ise pratik gerekçelerin kanuni sınırları ortadan kaldırmayacağını belirtti. Geçici görevlendirmelerin arka arkaya yenilenerek yıllara yayılmasının, kanunun ruhuna ve geçici statü mantığına tamamen aykırı düştüğü tespiti yapıldı.
Raporların yayınlanmasının ardından kamuoyunda ve idari çevrelerde geçici görevlendirme yetkisinin daha sıkı denetlenmesi gerektiği görüşleri ağırlık kazandı. Uzmanlar, kurumların kalıcı kadro ihtiyaçlarını geçici görevlendirmelerle kapatma eğiliminden vazgeçmesi ve yasal sınırlamalara riayet edilmesinin zorunlu olduğunu ifade ediyor. Önümüzdeki dönemde bu bulguların benzer uygulamalar yapan diğer kamu kurumları için de emsal teşkil etmesi ve idari işlemlerde daha fazla hassasiyet gösterilmesi bekleniyor.