Sıcak çarpması (heat stroke) tıbbi bir acil durum olarak tanımlanıyor; vücut iç sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması ve termoregülasyon mekanizmasının iflas etmesi durumunda ortaya çıkıyor. Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve Sağlık Bakanlığı, Haziran ayı boyunca sıcak çarpması riskinin artacağı uyarısında bulunarak güncel tedbir rehberini paylaştı.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Haziran tahmininde Antalya, Mersin, Hatay, Adana ve İzmir illerinde sıcaklığın 35-40 derece bandında seyredeceği belirtildi. Bu bandı geçen sıcaklıklarda nem oranı %50'nin üzerine çıkarsa hissedilen sıcaklık 45-48 dereceye ulaşabiliyor. Bu koşullar sıcak çarpması için tıbbi olarak "yüksek risk" kategorisinde değerlendiriliyor.
"Sıcak çarpmasının erken belirtileri çoğu zaman göz ardı ediliyor; baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi ve cilt kuruluğu kritik sinyaller," dedi Antalya Şehir Hastanesi Acil Tıp Hekimleri Derneği Başkanı Doç. Dr. Cengiz Ayık. "Belirti yaşayan kişi derhal serin bir ortama alınmalı, su içirilmeli, vücut sıcaklığı soğutulmalı ve gerekirse 112 acil aranmalı."
Rehberde belirtilen yüksek risk grupları şu şekilde sıralandı: 65 yaş üstü yaşlılar, 5 yaş altı çocuklar, hamileler, kronik kalp ve damar hastaları, böbrek yetmezliği hastaları, diyabet hastaları, alkol bağımlıları ve dehidre ilaç kullananlar. Bu grupların öğle saatlerinde dışarıda olmaması, mümkünse iç mekanlarda klimalı ortamlarda kalmaları öneriliyor.
Önleyici tedbirler arasında günlük 2,5-3 litre su tüketimi, hafif renkli ve pamuklu giysiler, geniş şapka, UV koruyucu güneş gözlüğü ve SPF 50+ güneş kremi yer alıyor. Egzersiz ve yoğun fiziksel aktivite saatleri sabahın erken saatleri olan 06:00-09:00 ile akşam 18:00'den sonrasına alınmalı.
Çocuklar için ek önlem listesi: hiçbir koşulda araç içinde yalnız bırakılmamalı; içecek tüketimi düzenli aralıklarla takip edilmeli; deniz ve havuz sonrası nemli kıyafetler değiştirilmeli; oyun parkı seçimi gölgeli alanlara yönlendirilmeli.
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Haziran-Eylül arası dönemde 81 il sağlık müdürlüğüne sıcak hava acil durum protokolünü hatırlattı. 112 ambulansları, hastane acil servisleri ve aile hekimliği bölgeleri sıcak çarpması vakaları için ek hazırlık yaptı.
Kaynak: [Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı](https://hsgm.saglik.gov.tr/) · [Türk Tabipleri Birliği](https://www.ttb.org.tr/) · [Meteoroloji Genel Müdürlüğü](https://www.mgm.gov.tr/)