Türkiye Dışişleri Bakanı, iki ülke arasındaki üst düzey diyalog mekanizması olan Türkiye-Almanya Stratejik Diyalog Toplantısı kapsamında Berlin'e ziyaret gerçekleştirdi. Almanya Dışişleri Bakanı ile gerçekleştirilen görüşmelerde göç politikası, ticaret ilişkileri, savunma sanayi iş birliği, Türkiye-AB ilişkileri ve bölgesel güvenlik başlıkları ele alındı.
Toplantı, iki ülke arasındaki ilişkilerin son üç yıldır geliştiği bir döneme denk geliyor. Türkiye ile Almanya arasındaki yıllık ticaret hacmi 47 milyar dolar düzeyinde; bu rakam Türkiye'nin Almanya ile en büyük ticari ortaklarından birini olduğunu gösteriyor. İki ülke, otomotiv, makine, kimya ve elektronik sektörlerinde yoğun bir karşılıklı ticaret ilişkisi yürütüyor.
Göç politikası, toplantının en hassas başlıklarından biri oldu. Almanya, hem Türkiye'deki Suriyeli mültecilere yönelik desteğin sürmesi hem de Türk vatandaşlarının vize süreçlerinin iyileştirilmesi konularını gündeme taşıdı. Türkiye tarafında ise vize başvuru sürelerinin uzunluğu ve son dönemde Türk vatandaşlarına yönelik vize reddi oranlarındaki artış konuları görüşüldü. İki taraf, sürecin iyileştirilmesi için ortak bir teknik çalışma grubu kurulması konusunda mutabık kaldı.
Ticaret ilişkilerinde, Almanya'daki yatırımcı şirketlerinin Türkiye'deki yatırım performansı değerlendirildi. BMW, Mercedes-Benz, Volkswagen, Bosch, Siemens gibi Alman şirketlerinin Türkiye'de toplam yatırım hacmi 18 milyar avro düzeyinde. Bu şirketler, Türkiye'de yaklaşık 240 bin kişiyi istihdam ediyor. Yeni yatırım planlamaları açısından elektrikli araç batarya üretimi, yenilenebilir enerji teknolojileri ve dijital sektör öne çıkan başlıklar.
Savunma sanayi iş birliği konusunda, son dönemde belirgin biçimde ilerleme kaydedildi. Türkiye'nin yerli ürettiği savunma platformlarının (Bayraktar İHA, Atak Helikopteri, Altay Tankı) Avrupa pazarına yönelik ihracatı, Almanya'nın bu sürece tutumunu önemli kılıyor. Almanya, son üç yıldır Türk savunma şirketleri ile teknoloji iş birliği ve ortak Ar-Ge projelerinin sayısını artırıyor.
Türkiye-AB ilişkilerinde özellikle Gümrük Birliği'nin güncellenmesi konusu masada. Mevcut Gümrük Birliği anlaşması 1996 yılında imzalandı; teknoloji, hizmetler, kamu alımları ve tarım gibi alanları kapsamıyor. AB ve Türkiye arasındaki Gümrük Birliği'nin modernize edilmesi için son üç yıldır görüşmeler sürüyor; ancak süreç çeşitli politik nedenlerle ilerleme göstermedi. Almanya, AB'nin en büyük üyesi olarak bu sürecin desteklenmesinde belirleyici bir rol oynayabilir.
Bölgesel güvenlik tarafında, Rusya-Ukrayna savaşı, İsrail-Lübnan sınır gerginliği, ABD-İran tansiyonu ve Suriye'nin yeniden inşa süreci görüşüldü. Türkiye, bölgesel istikrar açısından arabuluculuk rolünü sürdürdüğünü, Almanya'nın da bu süreçlere katkısının değerli olduğunu paylaştı. Almanya tarafı, NATO çerçevesinde Türkiye'nin önemini vurguladı; özellikle Karadeniz güvenliği ve Boğazlar Rejimi konularında ortak yaklaşım sergiledi.
Kültür ve eğitim tarafında ise Almanya'daki Türk diasporasının durumu konuşuldu. Almanya'da yaşayan Türk vatandaşı ve Türk kökenli nüfusun toplamı yaklaşık 3 milyon. Bu nüfusun eğitim, dini ve kültürel hizmetlerine yönelik mevcut iş birliği çerçevesi gözden geçirildi; Türkçe ana dil eğitiminin Almanya'daki kamu okullarında genişletilmesi konusu gündeme alındı.
Görüşmelerin sonunda ortak bir basın bildirgesi yayımlandı; bildirgede 'somut ilerleme alanlarında ileriye yönelik bir takvim belirlendiği' kaydedildi. Bir sonraki Stratejik Diyalog Toplantısı'nın sonbaharda Ankara'da gerçekleşmesi planlandı. Almanya'nın iç siyasi koşullarındaki belirsizlik (SPD-Yeşiller-FDP koalisyonundaki kriz) bu takvimi etkileyebilir; ancak iki ülke arasındaki diyalog mekanizması iç siyasi konjonktürün ötesinde sürdürülecek.
Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı Stratejik Diyalog Toplantısı duyurusu — mfa.gov.tr ve Almanya Federal Dışişleri Bakanlığı basın bültenleri