Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Özvar, Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nda (BTSO) düzenlenen "Yükseköğretimde Mesleki Eğitimin Yaygınlaştırılması Programı"nda, yükseköğretimin ülkelerin kalkınma kapasitesi, beşeri sermayenin biçimlenmesi, üretim yapısının dönüşümü ve uluslararası rekabet gücünün belirlenmesinde stratejik bir rol oynadığını ifade etti.
Özvar, yükseköğretim politikalarının gelecekteki ekonomik ve teknolojik dönüşümleri ile iş gücü ihtiyaçlarını öngörmesi gerektiğini vurguladı. Son yıllarda nicelik odaklı büyüme anlayışını geride bırakarak niteliği esas alan kapsamlı bir dönüşüm yürüttüklerini belirtti. Üniversitelerin başarısını sadece öğrenci ve mezun sayısıyla değil, mezunların kazandığı yetkinlikler, iş gücü piyasasına uyumları, sektör beklentilerini karşılama düzeyleri ve ülkenin kalkınma hedeflerine katkılarıyla değerlendirdiklerini dile getirdi.
Üniversite-sektör işbirliğini sistemin işleyişi açısından yapısal bir gereklilik olarak gören Özvar, eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasındaki zayıf bağın mezunların istihdama katılımını zorlaştırırken, sektörlerin nitelikli insan kaynağına erişimini engellediğini kaydetti. Bu nedenle temel hedeflerinin, yükseköğretim sisteminin yetiştirdiği insan kaynağı ile sektörlerin ihtiyaç duyduğu beceriler arasında güçlü, kalıcı ve sürdürülebilir bir uyum oluşturmak olduğunu ifade etti. Son 25 yılda yükseköğretim altyapısına yapılan büyük yatırımlar neticesinde bugün 208 yükseköğretim kurumu, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 7 milyona yakın üniversite öğrencisiyle küresel ölçekte süper güçlerle rekabet edebilecek bir altyapı ve kapasiteye ulaşıldığını aktardı.
Yükseköğretime erişimin genişletilmesinde önemli bir aşama kaydedilmesinin, önceliğin nicelikten niteliğe yönelmesini mümkün kıldığını belirten Özvar, kontenjan planlamasını veriye dayalı, rasyonel ve sektörlerin ihtiyaçlarını gözeten bir yaklaşımla gerçekleştirdiklerini söyledi. Mezunlarının istihdam imkanı sınırlı kalan, sektörlerle bağı zayıflayan veya işlevini yitiren programları etraflıca incelediklerini, değerlendirmeler sonucunda bazı programların kontenjanlarını azalttıklarını, bazılarını dönüştürdüklerini ve gerekli görülenleri kapattıklarını bildirdi.
Yapay zeka, dijital teknolojiler, ileri üretim sistemleri, yeşil dönüşüm, enerji, tarım teknolojileri ve sağlık gibi stratejik alanlarda açılan yeni programları desteklediklerini vurgulayan Özvar, amacın yükseköğretim sistemini küçültmek değil, geleceğin ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlemek ve ülkenin kalkınma hedefleriyle daha güçlü bir uyum içinde çalışmasını sağlamak olduğunu dile getirdi.
"İşletmede Mesleki Eğitim" modeline değinen Özvar, meslek yüksekokullarında 3+1 ve 2+2, lisans programlarında ise 7+1 ve 6+2 modelleriyle öğrencilerin bir veya iki dönem boyunca doğrudan çalışma hayatının içinde bulunmalarını hedeflediklerini anlattı. Bunun klasik bir staj olmadığını, kredilendirilen, ölçme ve değerlendirmeye tabi tutulan, akademik açıdan düzenli biçimde izlenen yapılandırılmış bir eğitim süreci olduğunu belirtti. Bu model sayesinde öğrencilerin, öğrenimleri devam ederken üretim disiplinini, iş sağlığı ve güvenliği kültürünü ve çalışma hayatının işleyişini tecrübe etme fırsatı bulacağını ekledi.
Kapsamlı dönüşümü sağlıklı biçimde hayata geçirmek amacıyla pilot uygulamayı Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olmak üzere 7 ilde başlattıklarını belirten Özvar, uygulamanın ilk aşamasında Bursa'da olduklarını ve yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programını kapsayacağını ifade etti. Pilot uygulamanın sadece üniversitelerle işletmeler arasında yürütülen bir çalışma olmadığını, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının, meslek kuruluşlarının ve sektör temsilcilerinin etkin katılımıyla sürdürüldüğünü kaydetti. Pilot uygulamadan elde edilecek sonuçların, modelin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına yön vereceğini sözlerine ekledi.
**Dipnot:** Fenerbahçe'nin Ganalı genç savunma oyuncusu Kojo Peprah Oppong'un İstanbul Havalimanı'na geldiği bilgisi, haber metninin konusu olan Yükseköğretimde Mesleki Eğitimin Yaygınlaştırılması Programı ile ilgili olmadığı için haber içeriğine dahil edilmemiştir.